Projektowanie wnętrz dla osób z niepełnosprawnością to zadanie dla zdyscyplinowanych i wrażliwych architektów. Łazienka dla wszystkich tych osób musi umożliwiać samodzielną, bezproblemową realizację potrzeb fizjologicznych i higienicznych. Równie ważna jest estetyka. Podpowiadamy, o czym trzeba pamiętać aranżując łazienki dla osób z niepełnosprawnością – zarówno w  obiektach użyteczności publicznej, jak i w prywatnych mieszkaniach.

szaflary-borowy-dwor-ceramika-paradyz

Osoby z niepełnosprawnością są integralną częścią naszego społeczeństwa. Korzystają z placówek edukacyjnych i kulturalnych, obiektów handlowych, gastronomicznych, hotelowych, wypoczynkowych i opieki zdrowotnej. Immanentnym prawem tych osób jest życie w warunkach umożliwiających w miarę samodzielną egzystencję. Zadaniem architekta jest zatem usuwanie wszelkich ewentualnych barier, które mogłyby w tej samodzielności przeszkadzać. Kolejnym z zadań architekta jest zapewnienie maksymalnego komfortupozytywnych doznań estetycznych.

Zgodność łazienki z normami

Przepisy budowlane, jako zbiór obowiązkowych wytycznych dla architekta, są punktem wyjścia do tworzenia wygodnych i bezpiecznych toalet dla osób z niepełnosprawnością. Gotowy projekt warto również skonsultować z rzeczoznawcami sanepidu, BHP oraz p.poż., uzyskując ich pozytywne opinie.

Dostępność

Łazienka dla osób z niepełnosprawnością musi być oczywiście łatwo dostępna – nie mogą do niej prowadzić zbyt wąskie drzwi (zalecana szerokość: 90–100 cm). Nigdzie nie może też być różnicy poziomów, stopni i wystających progów – każda z takich przeszkód może bowiem stać się barierą nie do pokonania dla osoby na wózku.

Ergonomia łazienki

Łazienka taka musi być ergonomiczna.

Przestrzeń manewrowa dla wózków powinna wynosić minimum 150 cm. Warto jednak pamiętać, że wózki elektryczne mają nieco większe gabaryty i mniejszą zwrotność od wózków aktywnych (wprawianych w ruch siłą rąk osoby z niego korzystającej), dlatego opłaca się powiększyć tę przestrzeń względem wymagań normy.

centrum-ptak-rzgow-ceramika-paradyz
Przemyślany układ funkcjonalny to podstawa. Wszystkie sprzęty muszą być dostępne. 
Na zdjęciu: Outlet Ptak w Rzgowie. Kolekcja Taranto Brown i Beige

Bardzo ważny jest układ funkcjonalny łazienki. Podjeżdżanie wózkiem pod umywalkę czy  przesiadanie się z wózka na muszlę WC, wymaga swobodnego miejsca, dlatego umywalka, sedes, prysznic czy wanna nie mogą być umiejscowione zbyt blisko siebie.

Pożądane są również bezdotykowe baterie umywalkowe i dozowniki mydła.

Natrysk najlepiej zaaranżować jako obszerną kabinę walk-in, bez brodzika – jest to najwygodniejsze rozwiązanie zarówno dla osób z niepełnosprawnością, jak i dla seniorów.

tosi_beige_mat_598x1198_tosi_brown_poler_598x598_tosi-brown-,-beige-hexagon-171x198-poler_detal
Kabina walk-in, bez brodzika, to najlepszy wybór w łazience dla osób z niepełnosprawnością.

Jeśli w łazience ma być zamontowana wanna i zainstalowany specjalny podnośnik łazienkowy, pamiętaj o prześwicie między posadzką a dnem wanny – ten prześwit umożliwi podjechanie podstawy podnośnika pod wannę w celu opuszczenia osoby chcącej skorzystać z wanny.

Bezpieczeństwo

Osoby chore, poruszające się o kulach lub na wózkach, potrzebują pewnego podłoża o doskonałej przyczepności. Na podłodze zastosuj zatem wysoce antypoślizgowe płytki ceramiczne (np. oznaczone parametrem antypoślizgowości R12). Możesz też wybrać płytki z certyfikatem „Bosa Stopa”, gwarantującym ekstremalną przyczepność również w warunkach wilgotnych, tak typowych dla łazienek.

Stonowane płytki rektyfikowane Naturstone o wyglądzie naturalnego kamienia sprawdzą się świetnie dzięki doskonałym parametrom antypoślizgowości (R12 i certyfikat „Bosa Stopa”).

Pamiętaj, że ceramika na podłodze musi być położona perfekcyjnie. Niedopuszczalne są jakiekolwiek nierówności powstałe w wyniku niefachowego montażu. Każda wystająca krawędź może bowiem stać się przyczyną groźnego upadku.

Im bardziej jednolita powierzchnia posadzki, tym lepiej – dlatego weź pod uwagę płytki rektyfikowane. Wąskie fugi takich płytek sprawią, że koła wózków będą poruszać się gładko, bez nieprzyjemnych drgań.

Weź też pod uwagę, że na podłodze nie może być żadnych dywaników – w przypadku ich podwinięcia się, mogłyby one stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa osób korzystających z łazienki.

Higiena i łatwość czyszczenia łazienki

Równie ważnym aspektem jest higiena i możliwość utrzymania łazienki w czystości. Dlatego zarówno na podłogi, jak i na ściany, wybieraj wyłącznie płytki ceramiczne posiadające Atest Higieniczny. Ceramika łazienkowa w obiektach użyteczności publicznej powinna być też odporna na plamienie i stosowane środki czystości.

Pamiętaj, by dozowniki mydła, suszarki elektryczne lub ręczniki papierowe oraz kosze na odpady znajdowały się w zasięgu rąk użytkowników (podobnie jak szczotka do czyszczenia WC).

Wytrzymałość

Posadzka w łazience dla osób z niepełnosprawnością musi być bardzo wytrzymała na zginanie, łamanie i ścieranie. Masa i nacisk kół wózka są sporym obciążeniem – dlatego zwracaj uwagę na dokumentację techniczną dot. płytek i wybieraj te o dobrych parametrach w testach „siły łamiącej”.

Ścierające drobiny piasku, wwożone na bieżnikach kół wózków i wnoszone na obuwiu użytkowników, mogą być destrukcyjne dla posadzki, jeśli nie zastosujesz ceramiki o wysokich parametrach odporności na ścieranie (np. PEI 5/12000, PEI 4/6000 dla gresu szkliwionego lub dobre parametry ścieralności wgłębnej dla gresu nieszkliwionego).

Ma to ogromne znaczenie zwłaszcza w obiektach o wzmożonym ruchu, takich jak placówki ochrony zdrowia, obiekty kulturalne, galerie handlowe itp.

Estetyka

Oczywiście nie możesz zapomnieć o estetyce. Nic nie stoi na przeszkodzie, by łazienki osób z niepełnosprawnością były po prostu piękne. Śmiało możesz przebierać w kolekcjach ceramicznych, dobierając płytki o wymaganych parametrach i pożądanym wyglądzie. Możesz postawić na styl industrialny, minimalistyczny, połączenie drewna i bieli, ponadczasową kamienną klasykę i wiele innych opcji. Wybór jest niemal nieograniczony. Jeśli łazienka wygląda na ciasną, możesz zastosować pewne triki, powiększające optycznie jej przestrzeń.

detal-sciana-bezowa-rockstone
Kolekcja Rockstone z powodzeniem może ozdobić każdą łazienkę – strukturalne płytki podłogowe mają certyfikat „Bosa Stopa”, i występują w kilku atrakcyjnych wersjach – m.in. modnych heksagonów.

Specjalistyczny sprzęt pomocniczy

Sprzęt pomocniczy zdecydowanie ułatwia korzystanie z łazienki osobom o szczególnych potrzebach. Musimy zapewnić miejsce na instalację i ergonomiczne używanie tego sprzętu. Wszystkie poręcze, uchwyty czy dodatkowe siedziska muszą być zamontowane w sposób gwarantujący bezpieczeństwo (np. absolutnie niedopuszczalne jest instalowanie uchwytów w lekkich, nie wzmocnionych ściankach działowych).

Powierzchnia uchwytów i poręczy nie może mieć ostrych krawędzi i musi umożliwiać pewny chwyt (który poprawia np. powłoka antypoślizgowa lub powierzchnia karbowana).

Wybierając konkretne modele sprzętu specjalistycznego, zawsze sprawdzaj dokumentację techniczną.

Łazienki prywatne

W domach i mieszkaniach zajmowanych przez osoby z niepełnosprawnością, obowiązują zasady projektowania analogiczne jak w przypadku łazienek publicznych. Tu również musi być bezpiecznie, czysto, łatwo i wygodniea także pięknie i przytulnie, po prostu jak w domu. Jednak o ile w obiektach użyteczności publicznej parametry takich łazienek są uśredniane zgodnie z normą, w przestrzeniach prywatnych powierzchnię manewrową wyznacza rodzaj i stopień niepełnosprawności danej osoby. Liczą się indywidualne cechy takie jak: ogólna sprawność osoby, zasięg jej kończyn górnych, a także rodzaj, wysokość siedziska wózka i stopień jego zwrotności.

Wielkość i rodzaj siedziska pod natryskiem można indywidualnie dostosować do gabarytów użytkownika, podobnie jak liczbę, rozmieszczenie i rozmiar wszystkich specjalistycznych uchwytów. Np. poręcze uchylne, stosowane po obu stronach sedesu, dostępne są zazwyczaj w wymiarach od 50 do 80 cm, a ich długość dopasowuje się do wymiarów sedesu (który z kolei powinien być dobrany według potrzeb danej osoby).

W małych łazienkach blokowych warto wyprowadzić poza przestrzeń łazienki wszystko, co mogłoby utrudniać wygodne korzystanie z jej funkcji. Zazwyczaj trzeba znaleźć nowe miejsce dla stojących szaf łazienkowych, a czasami również dla pralki.

PODSUMOWANIE:

  1. Zadaniem architekta i projektanta wnętrz jest sprawienie, by osoby z niepełnosprawnością czuły się w łazience komfortowo i mogły w sposób nieskrępowany, samodzielnie korzystać z jej sanitarnych i higienicznych funkcji.
  2. Projektując taką łazienkę, zadbaj o jej dostępność, czyli jednolity poziom posadzki (bez stopni i progów), a także dostatecznie szerokie drzwi.
  3. Zadbaj o optymalną przestrzeń manewrową dla wózków, umiejscawiając ceramikę sanitarną i wszystkie sprzęty tak, by bez problemu można było korzystać z każdej funkcji łazienki.
  4. Zadbaj o bezpieczeństwo użytkowników, wybierając płytki o najwyższej antypoślizgowości (np. R12, płytki z certyfikatem „Bosa Stopa”).
  5. Pamiętaj o wysokich parametrach płytek ceramicznych w zakresie odporności na ścieranie, wytrzymałości na zginanie i łamanie oraz odporności na środki czyszczące. Sprawdzaj dokumentację techniczną dla każdego wybieranego produktu.
  6. Weź pod uwagę, że każdy z nas ma pełne prawo do pozytywnych doznań estetycznych – zadbaj o to, by w łazience można było nie tylko bezpiecznie zrealizować swoje potrzeby fizjologiczne i higieniczne, ale i nacieszyć oko.
  7. Dobrze zaprojektowana łazienka dla osoby z niepełnosprawnością zapewnia jej bezpieczeństwo, wygodę i poczucie intymności. Wzmacnia osobiste poczucie samodzielności i ogólną kondycję psychiczną.

Zostaw komentarz


Rafał Doleciński
Pasjonat nowości związanych z branżą budowlaną, dla którego nowoczesny design jest równie ważny co dobór odpowiednich materiałów i rozwiązań na drodze do funkcjonalnego wnętrza. Na naszym blogu stara się poruszać tematy nurtujące architektów i podsuwać im pomyły na ciekawe rozwiązania w obiektach wielkopowierzchniowych.